Ürün Geri Çağırma Krizleri ve Markanızı Korumanın Yolları

Hiçbir işletmecinin duymak istemediği o iki kelime: “Ürün Geri Çağırma”

Yurt dışında yaşanan krizler kadar, kendi pazarımızdaki örnekler de sektördeki herkes için ne kadar büyük bir sorumluluk taşıdığımızı bize her gün hatırlatıyor. Mesele parmakla birilerini işaret etmek değil; bir geri çağırma kararının domino etkisini anlamak ve en önemlisi, kendi operasyonlarımızı bu tür bir krize karşı nasıl daha dayanıklı hale getirebileceğimizi görmektir.

Kritik Bir Gıda Güvenliği Zafiyetinin Anatomisi

Bir ürün geri çağırma kararı, önleyici tedbirlerin başarısız olduğu noktada devreye giren son savunma hattıdır. Bu durum, üretim veya tedarik zincirinin bir noktasında bir şeylerin yanlış gittiğinin sinyalini verir: Belki de risk analizinde bir eksiklik, kritik bir kontrol noktasından sapma veya ham madde tedarikçisiyle ilgili bir sorun yaşanmıştır.

Bir Ürün Geri Çağırma Kararının Dolaylı Etkileri

Bir ürün geri çağırmanın finansal faturası anında ve can yakıcıdır. Raflardan ürün toplamanın maliyeti, kaybedilen stoklar, yapılan duyurular… Bunlar sadece buzdağının görünen yüzü. Asıl hasar veren dolaylı maliyetler genellikle çok daha büyük ve uzun sürelidir.

Marka İtibarı

Güven, bir gıda markasının temel taşıdır. Tek bir geri çağırma, yıllarca emek vererek kazandığınız tüketici güvenini bir gecede sarsabilir.

Resmi Denetim Baskısı

Bir toplatma kararı, kaçınılmaz olarak Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ve yerel otoritelerin yoğun denetimlerini beraberinde getirir. Bu durum, yeni soruşturmalara ve ağır para cezalarına yol açabilir.

Tedarik Zincirinde Kırılma

Kriz sadece üreticiyi vurmaz. Perakendeciler ürünleri raflardan çekmek zorunda kalır, distribütörlerle ilişkiler gerilir ve uzun vadeli ticari sonuçlar doğurabilir.

Türkiye’de Gözden Kaçan Riskler Markaları Nasıl Tehdit Ediyor?

Tehlike sadece yurt dışındaki örneklerle sınırlı değil. Türkiye’de de hepimizin ders çıkarması gereken, sıkça karşılaşılan ve büyük krizlere yol açan durumlar var:

1. Aflatoksin Riski: Baharat, kuru yemiş veya pul biber gibi ürünlerde limitlerin üzerinde çıkan bir aflatoksin değeri, genellikle ham madde kabul ve tedarikçi kontrol süreçlerindeki bir eksiklikten kaynaklanır. Doğru tedarikçi denetimiyle bu risk yönetilebilirdi.
2. Mikrobiyolojik Kirlenme: İşlenmiş bir et ürününde veya hazır salatada tespit edilen Salmonella/Listeria, üretim hattındaki kritik bir kontrol noktasının (örneğin pastörizasyon) anlık bir zafiyetini veya çapraz bulaşma riskini işaret eder.
3. Beyan Edilmemiş Alerjenler: Etiketinde belirtilmemiş bir fındık, gluten veya süt ürününün üründe bulunması, sadece bir etiketleme hatası değil, aynı zamanda üretim planlama ve temizlik prosedürlerindeki bir boşluğun sonucudur ve hayati tehlike yaratabilir.

Bu örneklerin her biri, aslında profesyonel bir gözle bakıldığında önlenebilir zafiyetlerin bir sonucudur.

Savunmanızı Güçlendirin

Krizin kapıyı çalmasını beklemek bir strateji değildir. Peki, bu riskleri birer krize dönüşmeden nasıl tespit edebiliriz?

İyi Bir HACCP Planı

HACCP planınız, güncel riskleri (yeni tedarikçiler, yeni ekipmanlar vb.) yansıtacak şekilde yaşayan bir organizma olmalıdır.

Sağlam Bir Tedarikçi Denetim Programı

Unutmayın, zinciriniz en zayıf halkası kadar güçlüdür. Tedarikçilerinizi sadece fiyata göre değil, kalite ve gıda güvenliği standartlarına göre de denetlemelisiniz.

Baştan Sona İzlenebilirlik

Bir sorun anında, ürünü ham maddeye kadar takip edebilmek, krizin boyutunu küçülten en önemli yetenektir.

Uzman Gözüyle Riskleri Fırsata Çevirin

Yukarıda saydığımız Türkiye’den örnekler, bir ürün geri çağırma vakasının asla hafife alınamayacağını gösteren en net kanıtlardır. Sağlam kalite sistemlerini bir “gider” olarak görmek, en büyük yanılgıdır. Bu, işletmenizin geleceğine yapılmış en kritik yatırımdır.

İşletmenizdeki potansiyel riskleri ve kör noktaları, bir manşet olmadan önce tespit etmek istemez misiniz? İster aflatoksin gibi ham madde riskleri, ister üretim hattındaki çapraz bulaşma tehlikeleri olsun, Fevkalite’nin uzman denetim desteği, bu zafiyetleri birer krize dönüşmeden önce belirlemenizi sağlar. Markanızın geleceğini şansa bırakmayın, profesyonel denetim hizmetlerimizle bugün güvence altına alın.

Detaylı bilgi ve güncel programlar için Eğitim Takvimi‘ni inceleyin.

Yazar: Akakan Akay

Kaynak:

Food Manufacture. (2025, 29 Ağustos). Bacteria contamination linked to botulism sparks pasta topping recall.